कविता - विकास

विकास आला, विकास आला काँक्रीटच्या पावलांनी विकास आला

मृगजळी पिसांचा मुकुट घालून आला

मंजुरीचे कागद बगलेत मारून आला

खिशात त्याच्या कंत्राटांचा खुळखुळाट

चारी बाजूंना देवघेवीचा सुळसुळाट

विकास आला, विकास आला

काँक्रीटच्या पावलांनी विकास आला

धुरांची वलयं फुंकत आला

फुगवलेले आकडे भुंकत आला

वनंच्या वनं तुडवत आला

ढोल-नगारे बडवत आला

विकास आला, विकास आला

काँक्रीटच्या पावलांनी विकास आला

टेकड्या-डोंगर फोडत आला

पक्ष्या-पाखरांना झोडत आला

नद्यांत मलमूत्र सोडत आला

सत्तेची री ओढत आला

विकास आला, विकास आला

काँक्रीटच्या पावलांनी विकास आला

विकासाने मोठी हवा केली

सगळी हवा गरम गरम

मित्रमंडळींची वर्णी लावली

खिसेही झाले गरम गरम

व्यवस्था नरम, न्यायही नरम

विकास हा एकमेव परम

विकासाला अंत नाही

त्याला कशाची खंत नाही

आत्मा कधीच शांत नाही

क्षणभरही निवांत नाही

विकास खरं तर नाहीच विकास

त्याच्या रुपात आलाय भस्म्या हव्यास

कविता - शोक

 

डोळ्यांच्या कस्पट खिडक्या 

आकाशाचे पाहती तुकडे 

दु:खालाही चढतो रंग 

आसवांचे पडती वाटे 

आकड्यांचे माजे काहूर 

त्यांत हरवली नावे 

प्रत्येक हात चाचपतो 

त्याच्या सत्याचे दावे 

दु:खाला कसली बाजू? 

हुंदक्याला कुठली रेषा? 

बोलू दे स्वतःशी तरी

शोकाची पवित्र भाषा 

© प्राजक्ता

कविता - आरशांचा महाल

वादळासारखं नाही घुसत ते 

गडगडाट, कडकडाट करत नाही 

धुक्यासारखं हळूहळू पसरत असतं

आपण गाढ साखरझोपेत  

जाग येते तेव्हा सगळं धूसर दिसतं 

आपला उजेड झाकोळलेला 

आपला रस्ता बुडालेला  

आधी नुसती कुजबूज असते 

"हे विकलेले, ते फितूर"

मग रोज येतात कथनं

मित्रांकडून, शेजाऱ्यांकडून 

लिहून आलं म्हणजे खरं असणार 

चित्र आहे म्हणजे तथ्य असणार 

मग आवाज वाढत जातो 

मोठमोठ्याने घुमू लागतो 

माध्यमांमधून, रस्त्यावरून

घडी बसलेल्या व्यवस्थांमधून

सगळा भोवताल होयबाची वाडी

आरशांच्या महालात एकच एक चेहरा 

चारी बाजूंना प्रतिध्वनी, प्रतिबिंब 

भोवळ आणणारा चमचमाट, झगमगाट 

आपला चेहरा हरवलेला 

आतला हुंकारही ऐकू येत नाही 

शोधायची धडपड कराल का?

मोकळं आकाश मागाल का?

तुमच्या कपाळी "कारस्थान" असं लिहिलं जाईल 

तुमच्या द्रोहाचे नगरात फलक उभे राहतील 

भव्य मंदिर अजूनही उभं आहे, 

त्यावर कुठलाच घाव नाही 

एकेक खांब मात्र आतून पोखरतो  

स्तोत्रांचा आवाज वाढत जातो 

सगळं सुरक्षित, सगळं मंगल आहे 

डोलारा उभा तोवर आलबेल आहे  

डोलारा कोसळण्यापूर्वी जमा होतील का, 

धुकं झाडून टाकणारे लखलखीत किरण? 

कविता - नदी हरवते शहरातून

 नदी हरवते शहरातून

हळूहळू ओढेही बुजती

मोजती मासे घटका

दूषित पाणी अन् माती

सांडपाणी आणि कचरा 

आवळती  रोजच गळा 

जन म्हणती माता-देवी 

आणिली  उतरती कळा   

नदी हरवते शहरातून...  

पक्ष्यांची घरटी होती

ती झाडे तोडली कोणी

एकेक प्रकल्पामागे

मुरतेच वेगळे पाणी

नदी हरवते शहरातून...

या सिमेंटी विकासाने 

नित पारा चढता राही 

का घटती घटती होते  

त्या नदीतटी वनराई 

नदी हरवते शहरातून..

कवी ग्रेस आणि पं. हृदयनाथ मंगेशकर ह्यांच्याबद्दल आदर व्यक्त करून ... जे उघड्या डोळ्यांना दिसतं आणि मनापासून वाटतं ते मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. केवळ तंबोऱ्यावर प्रियदर्शन सहस्रबुद्धे  भावपूर्ण गायला आहे. चैतन्य केतने दृश्य माध्यमातून वास्तव समोर ठेवलं आहे.

सहजच, स्क्रोल करत करत किंवा घाईघाईने ऐकाय-बघायचं हे गाणं नाही. वेळ आणि लक्ष देऊन, शांततेत, आपण स्वतःशीच प्रामाणिकपणे समजून घ्यायचं हे गाणं आहे. कदाचित, आपण नदीशी जोडले जाऊ. कदाचित, खोलवर काही जाणवेल. कदाचित . ...

कविता - Flowing In The River

 How many rivers must die in this land

before we see their pain?

How many trees must we tear down

beneath the urban strain?

Yes, and how many fish must float lifeless

and birds fade in silent pain?

The answer, my friend, is flowing in the river

The answer is flowing in the river

How much concrete must devour riverbanks

before we are scorched in the heat?

How much garbage must choke up our streams

before we learn our defeat?

Yes, and how many rivers must decay to sewers

while all living beings we cheat?

The answer, my friend, is flowing in the river

The answer is flowing in the river

(A tribute to Bob Dylan by Prajakta)

Performed by Angad and accompanied by Subeer and Amitraj - my friends and River Warriors.

कविता - अंगण

कधी चांदण्या मोजल्या 

कधी रांगोळ्या मांडल्या 

कधी आधार देऊन 

वेली वर चढवल्या 

कधी बट ओढे झाड 

त्याला लटके रागवावे 

घर बांधति त्या चोची 

तास तास निरखावे 

ऊन पिते मधुमाली 

चढे लाली तिच्या गाली 

पलीकडे रुसलेली 

भली थोरली बकुळी 

वारा झोंबतो चाफ्याला 

मन भरून दरवळ 

पारिजाताचे चांदणे 

सांजवेळेला निर्मळ 

विचारांचे दाट धुके 

इथे पांगते पांगते 

शांत शांत होई काळ 

बीज मातीत निजते  

कविता - हिमालय

नुकताच हिमालयाचा अभ्यासदौरा केला .  त्यानिमित्त ... कविता म्हणावं की नाही,  माहीत नाही. प्रेझेंटेशनच्या निमित्ताने  ठरवून लिहिलेल्या ओळी आहेत . 

हिमालय 

विशाल देशा, शीतल देशा, खडकांच्या देशा 

नाजुक देशा, घडीच्या देशा, हिमाच्याही देशा 

देवदार आणि चीडाच्या सूचिपर्णी देशा 

बुरांशाच्या, केशराच्या दळदारी देशा 

सागरमाथा, धौलागिरीच्या भव्यशिखर देशा  

गंगोत्री नि यमुनोत्रीच्या खळखळत्या देशा 

हिमालय-दशा 

भय इथले संपत नाही, एकेक हिमनदी आटते

कोसळती कडे-दरडी, मन थिजून थिजून जाते 

तो चढत जाई पारा, एकेक जीव  लोपतो

भव्य वनांचा संभार, क्षणाक्षणाला घटतो

प्रवाशांचे येती थवे, प्लास्टिकचे पेव फुटते

झाल्या उंच इमारती आणि नवनवे रस्ते

भय इथले संपत नाही, दूषित पाणी आणि माती

उत्तुंग हिमालयाला विकास-लाटा धडका देती

Garbage Picture by Waste Warriors